Filtry zmiękczające są przyrządami hydraulicznymi przeznaczonymi do usuwania twardości z uzdatnianej wody. Twardość wody to wynikowa zawartości jonów magnezu oraz wapnia. Powodują one białego nalotu czyli kamienia kotłowego na bateriach prysznicowych oraz produktach AGD. Kamień jest skutkiem ponadprzeciętnej twardości wody. Ze względu na jonowy format twardości zmiękczacze wody bazują na jonowymiennych złożach kationitowych (jony wapnia i magnezu mają ładunek dodatni). Przykłady tych złóż to m.in. Purolite. Są to bardzo kwaśne złoża z niskim odczynem pH.
Oprócz pozbywania się twardości z uzdatnianej wody pewne złoża znakomicie radzą sobie także z takimi niechcianymi substancjami jak mangan czy też amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest w miarę duża a waha się od 10 do 15 lat. Wtedy zalecana jest całkowita wymiana złoża. Podczas używania złoże zatraca swe właściwości jonowymienne, z tego powodu co jakiś czas powinno się prowadzić odnawianie roztworami soli. Liczba dni między regeneracjami jest ustalana indywidualnie i ściśle zależy od jakości uzdatnianej wody oraz pojemności jonowymiennej aparatu (stuprocentowo uwarunkowanej od ilości żywicy). Nowoczesne zmiękczacze cechują bardzo wysokie miary natężenia przepływu, regulowane są stuprocentowo automatycznie, a jakość wody po filtracji spełnia najbardziej surowe wymogi klientów.